Skip to main content

Website voor franciscaanse spiritualiteit en missionaire evangelisatie

fotogalerij van het klooster

Het klooster

Gebruikerslogin

CAPTCHA
Deze vraag is een test om automatische inschrijvingen te weren.
Vul het lege veld in

TOLERANTIE? (1)

november 12, 2016 door Hugo Vanheeswijck

Katholiek godsdienstonderwijs

Reeds jaren wordt er gesproken en geschreven over pluralisme en tolerantie: ieder zijn eigen waarheid en respect hebben voor een ander zijn levensovertuiging.  De laatste maanden blijkt dit in Vlaanderen geenszins het geval wanneer de katholieke Kerk voor haar overtuiging wil uitkomen.  In De Stem willen we in een aantal bijdragen aandacht schenken aan de wijze waarop gelovige christenen - en zeker katholieken -  trachten voor hun overtuiging uit te komen en hoe hierop afwijzend wordt gereageerd vanuit bepaalde anders- of ongelovige kringen en niet zelden ook door andere zich ‘christen’ noemende groepen of individuen.

MEER INHOUD IN VAK ROOMS-KATHOLIEKE GODSDIENST
Enkele maanden geleden kondigden de Vlaamse bisschoppen aan om meer concrete leerinhouden in het vak godsdienst te brengen.  Aanleiding is de vaststelling dat bij veel leerlingen de kennis over de christelijke traditie verdwijnt.   Daarom moet het vak godsdienst zich daar in de toekomst meer op concentreren, vinden de bisschoppen.  Lieven Boeve, hoofd  van het katholiek onderwijs Vlaanderen, en Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits zijn het idee genegen.  "Ik vind het positief dat zij de leerinhouden actualiseren", aldus de minister.  In de brief waarin Mgr. Bonny de plannen voor ‘actualisering van het vak godsdienst’ voorstelt, lezen we: “De leerplannen rooms-katholieke godsdienst steunen op een visietekst die de Vlaamse bisschoppen hebben goedgekeurd op 1 september 1996… Geletterdheid en dialoog zijn sleutelwoorden in de visietekst van het vak rooms-katholieke godsdienst en in de leerplannen die erop zijn gebouwd.  De huidige leerplannen bieden een stevige methodologie om leerlingen voor te bereiden om midden in een plurale context in gesprek met de katholieke traditie zowel tot een eigen identiteit te komen als een (inter)levensbeschouwelijke dialoog aan te gaan.  De visietekst en bijbehorende leerplannen staan daarom niet ter discussie.
Na 20 jaar willen de Vlaamse bisschoppen samen met alle betrokken partijen wel nagaan hoe het vak rooms-katholieke godsdienst vandaag het best aan de genoemde doelstelling kan beantwoorden.  De tijd heeft immers niet stil gestaan.  Vele factoren zijn in beweging en vragen om een eerlijke overweging… de overdracht van de kernbegrippen uit de christelijke en katholieke traditie, de geletterdheid van jonge generaties in verband met de eigen religieuze en culturele tradities, de versterking van (inter)religieuze en (inter)levensbeschouwelijke vaardigheden, de bekwaamheid om verantwoorde religieuze en levensbeschouwelijke keuzes te maken en om die met elkaar te delen…. Vanuit dat vragenpakket willen de Vlaamse bisschoppen samen met alle betrokken partijen een actualisering van de leerplannen godsdienst opzetten, met het oog op mogelijke bijsturingen of verbeteringen….”

REACTIES
Ides Nicaise, hoofddocent onderwijs en samenleving en onderzoeksleider ‘onderwijs en levenslang leren' aan de katholieke universiteit Leuven, reageert als volgt: “…De oproep van de bisschoppen om het vak godsdienst te verdiepen, met meer nadruk op kennis van bijbelverhalen en van de sacramenten, is terecht.  Het is geen pleidooi voor verstrakking, maar tegen vervlakking.  De 'grote verhalen' uit de bijbel zijn geen doctrine maar verhalen over en voor zoekende mensen (Abraham, Mozes, Jesaja...) of over concrete ethische grondvragen (de barmhartige samaritaan, de genezing van de lamme, de werkers van het elfde uur, de bergrede...).  Heel wat van deze verhalen zijn trouwens gemeenschappelijk aan de drie boekgodsdiensten (jodendom, christendom en islam).  Natuurlijk moet de levensbeschouwelijke opvoeding in een superdiverse samenleving ook een plaats geven aan die diversiteit, en leerlingen begeleiden in hun groei naar hun eigen levensbeschouwing.  Ook katholieke scholen hebben de (morele) plicht om bv. moslimleerlingen of niet-gelovige leerlingen daarin te helpen. ….”
In een satirisch Vlaams weekblad ‘Voor mensen met een goed hart en een slecht karakter’, lezen we enkele terechte commentaren: “…Wat ik wil zeggen, is dat het katholieke onderwijs in de verste verte niet katholiek meer is… Jongeren die dat scholennet verlaten, hebben in het vak godsdienst over alles gesproken en geleuterd, behalve over het katholicisme en zijn leer. Pinksteren?  Heiligen?  Sacramenten?  Evangelisten?  Eucharistieviering?… Ze weten er nog de ballen van en halen hun schouders op.  Al dan niet schunnige moppen over de paus, pastoors en nonnen kennen ze wel, want die mogen ongestoord verteld worden… De bisschoppen die die situatie decennialang  lieten rotten, zijn uiteindelijk van die toestanden geschrokken en hebben nu toch weer een beetje het licht gezien en besloten om de godsdienstlessen opnieuw te gaan stofferen met kennisoverdracht aangaande christelijke tradities en gebruiken.  Logisch, toch, dat er in katholieke scholen iets mag gezegd worden over de Kerk, haar gebruiken en leer? …”

MISSIONARIS

Dat de godsdienstleerkrachten zich weer meer moeten gaan toespitsen op de theorie van het christendom, kan er bij Vlaams Parlementslid Jean-Jacques De Gucht (Open Vld) niet in. “Een aantal maanden geleden stelde Boeve nog plannen voor dialoogscholen voor, waarin meer ruimte zou komen voor andersgelovigen.”  Dat nu net meer ingezet moet worden op de katholieke leer, begrijpt De Gucht niet.  “Dit is meer dan een aantal stappen achteruit zetten", reageert hij in een gesprek met De Morgen.  "De verpakking is blijkbaar de dialoogschool waarin je mensen dichter bij elkaar kunt brengen, maar de redenering is een monoloog vanuit het christendom.  Op deze manier wordt de leerkracht een missionaris."  De Gucht stelt ook verbaasd vast dat Crevits de hervorming toejuicht.  “Ik krijg de indruk dat minister Crevits minister van Katholiek Onderwijs is.”  Voor de liberaal is het niet nodig dat het onderwijs meer inzet op het bijbrengen van de normen en waarden in onze samenleving.  “In plaats van een vak godsdienst hebben we een vak levensbeschouwing nodig, waarbij mensen van verschillende religies en levensbeschouwingen met elkaar in contact komen en van elkaar leren.  Op die manier leren jongeren aanvaarden dat mensen er soms een andere mening op na houden, en leren ze ook kritiek aanvaarden”, aldus De Gucht.
 
ONVERDRAAGZAAMHEID
Niet de bisschoppen maar wel het reeds geciteerde satirisch weekblad reageert hierop - en terecht! - in een brief aan De Gucht: “…Het zogenaamde vrij onderwijs is u altijd een doorn in het oog geweest en gij hebt daarom al vaker pleidooien gehouden voor een uniforme eenheidsschool met slechts één vak levensbeschouwing waarin ‘mensen van verschillende religies met elkaar in contact komen en van elkaar leren’.  Wat dat ook mag betekenen!  Van verscheidenheid in opvoedingsstijlen, gebaseerd op eigen levensbeschouwelijke inzichten, wilt gij niet horen, tenzij de dogmatisch vrijzinnige.  En zeker niet als er over het katholieke onderwijs gesproken wordt!... Kijk jongeman, misschien moet gij eerst maar eens leren tot tien te tellen alvorens gij nog eens van die ongenuanceerde en zelfs onverdraagzame uithalen wilt doen… Misschien kunnen de liberalen ook eens aan herbronning gaan doen om het begrip ‘liberalisme’ - vrijheid  opnieuw loepzuiver te stellen?...”
Inderdaad, de wijze waarop de liberale politicus de Gucht reageert op de - weliswaar late – plannen van de bisschoppen om aandacht te besteden aan de inhoud van de katholieke godsdienstlessen, getuigt van intolerantie.  Immers, onze samenleving is verscheiden en iedereen heeft recht zijn ding te doen.  Overigens is zowel echte dialoog alsook echte tolerantie maar mogelijk wanneer ieder het recht heeft te spreken vanuit zijn eigen overtuiging op voorwaarde dat de spreker ook die overtuiging kent.  Godsdienstlessen over de kern van ons geloof zijn dan ook niet enkel een recht maar ook een plicht van en voor scholen die zich katholiek noemen.

Hugo Vanheeswijck
In volgend nummer: Tolerantie (2) Recht op leven !

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes