Skip to main content

Website voor franciscaanse spiritualiteit en missionaire evangelisatie

fotogalerij van het klooster

Het klooster

Gebruikerslogin

CAPTCHA
Deze vraag is een test om automatische inschrijvingen te weren.
Vul het lege veld in

Is het wel waar?

juni 4, 2014 door Hugo Vanheeswijck


Enkele maanden geleden zijn we in dit landje gaan ‘stemmen’. Niet onbelangrijk want het gaat om de keuze voor mensen die wetten maken en beslissingen treffen die te maken hebben met gevolgen voor ons leven van elke dag. Tijdens de voorafgaande campagne werd veel gedebatteerd en vaak werd de vraag gesteld: is het wel waar wat politici beweren?
De vraag naar waarheid dient inderdaad aan politici gesteld. Maar moeten we ze niet altijd stellen? En vooral, moeten we niet op de eerste plaats de vraag stellen naar het bestaan vaneen of waarheid van het leven? Want kunnen we wel leven zonder visie? Stellen we ons niet voortdurend vragen als: Waarheen met al die conflicten in de wereld, dicht bij huis en ook soms thuis? Wat als ik geen werk meer heb? Hoe omgaan met een ongeneeslijke ziekte en het verlies van iemand nauw aan mijn hart? Hoe onze kinderen op te voeden en wat aan hen te onderwijzen? Bestaat er een ideologie, een verhaal, een visie waarin we de waarheid over waarom en hoe te leven kunnen lezen?
In de brochure ‘Christus of de Waterman’ - reeds 25 jaar oud en toch heel actueel - lezen we: “Er heerst grote onzekerheid. Vooreerst ten aanzien van zichzelf: ‘wie ben ik?’. Maar ook ten aanzien van de toekomst (werkloosheid, dreigingen van alle aard zoals oorlog, geweld, racisme) . Mensen stellen grote vragen: “ Wat is waarheid? Wie heeft gelijk? Wie verzekert onze toekomst en onze veiligheid? Welke zin heeft mijn leven, mijn geschiedenis? Is er nog iets na de dood?”. Daarbij ontbreekt het vaak geheel aan leiding, althans aan oriëntatie voor ieder persoonlijk. Niemand antwoordt op persoonlijke vragen. ‘De antwoorden van de Kerken en van de politiek blijven algemeen: ze gaan niet over mijn problemen’. En wie beschermt de mens? Hij heeft toch nergens inspraak of invloed waar de grote opties genomen worden en de beslissingen vallen. Hij is een scheepje op de oceaan, stuurloos. Er is veel frustratie, thuisloosheid. Eenzaamheid thuis, op school, op het werk, in de stad en zelfs te midden van de menigte op de sportvelden. Er heerst zelfs ontgoocheling over de technologische maatschappij die steeds maar ingewikkelder wordt en onpersoonlijk-administratief (‘Ik ben altijd met iets niet in orde!’) over de publieke voorzieningen, over het schoolwezen, de zakenwereld, de wet, de politici en de Kerk…”
En inderdaad, er blijkt niet één antwoord te zijn op de vragen naar de ware zin van ons leven !
Alle godsdiensten zijn toch gelijk, ieder zijn waarheid…aldus de cliché’s in deze dagen. En laat ons toegeven: het is niet gemakkelijk. Want hoe combineer je de persoonlijke vrijheid en eigen geweten met de wetten van de staat en met het bestaan van dé waarheid. In een andere 15 jaar oude en ook nog actuele brochure - Instapkaart voor een nieuw millennium - lezen we: “Zij zouden inderdaad perfect in één lijn moeten liggen: wat waar is, zou ook door mij in geweten moeten aangevoeld en gevolgd worden en door de burgerlijke wetten bekrachtigd worden. Maar zo is het niet. De hedendaagse mens trekt zich graag terug in het stormvrije gebied van zijn persoonlijke gewetensbeslissing (‘Misschien is het wel niet waar, maar zo voel ik het aan’, zegt hij ‘ en dus is het mijn waarheid’) of achter de burgerlijke wet die minimaal of zelfs geheel ontoereikend is ( Het is niet bij wet verboden , dus kan het) …”
In eenvoudige woorden komt de vraag naar dé Waarheid op het volgende neer: zijn niet alle godsdiensten en levensbeschouwingen gelijk, want als het eindpunt van alle wegen toch dezelfde God is, waarom dan niet die weg nemen die voor je deur stopt: in Europa word je christen, want je ouders en grootouders waren dat toch. In Azië ben je Hindoe, Boeddhist of Moslim want laatstgenoemde groep is ‘aan de winnende hand’…Echter, in de keuze van de weg ligt nu net het echte verschil. Christenen kiezen niet de weg van hun ouders, grootouders, cultuur en gewoontes te volgen…Neen zij kiezen voor Christus omdat Hij dé Weg is. Met de woorden van kardinaal Danneels: “Een groot probleem voor onze tijd is dat van de uniciteit van Christus. Hij is niet één uit de galerij der groten van de geschiedenis. Hij is uniek! Het hele Nieuwe Testament belijdt : ‘In Hem alleen is de redding’( Hnd 4,12) . Dit is harde taal voor onze tijdgenoten: ‘die taal stoot tegen de borst’ (Joh6,60), zeggen ze; ze is bovendien pretentieus en vernederend voor zoveel andere religieuze genieën…”
Nooit is deze vraag zo scherp gesteld als in onze tijd, want nooit hebben de verschillende godsdiensten en andere levensbeschouwingen moeten samen leven zoals dit het geval is in onze dagen. Maar net in deze tijd, zoals in de tijd van de geboorte van Jezus, komt het er op aan te belijden dat Christus zelf Gods Zoon is. Dit is geen louter verstandelijke keuze. Dit is ook geen keuze omdat ik ben opgegroeid in een zogenaamde christelijke cultuur, omdat ik leerling was aan een katholieke school, omdat mijn land of regio geleid werd door zichzelf ‘christelijke’ noemende politici, omdat het lidmaatschap van een christelijke mutualiteit of toen nog ‘katholiek’ jeugdbeweging een vanzelfsprekendheid was en nog even zal zijn…
Ook de bijbel bezitten betekent niet de waarheid hebben. Christus verkondigt immers dat Hij dé Weg, dé Waarheid en het Leven is. De waarheid is dus geen theorie, niet iets maar wel Iemand. De Waarheid ontmoet je in de persoon van Christus, door je naar en tot Hem te be-keren, door in en op hem te vertrouwen, door te geloven en dit wil zeggen je hart aan Hem te geven en Hem als Waarheid te belijden. Met het gedicht ‘Bekering’ van Gerrit Achterberg:

Gij hebt het hoog geheim doorbroken, Heere Jezus
Tussen ons en den Vader, naar Uw Woord
mogen wij zonder zonde zijn en nieuwe wezens
wat er ook in ons leven is gebeurd.

Ik deed van alles wat gedaan kan worden,
het meest misdadige - en was verdoemd.
Maar Gij hebt God een witte naam genoemd
met die van mij. Nu is het stil geworden,
zoals een zomer om de dorpen bloeit.

En moeten ook de bloemen weer verdorren:
mijn lendenen zijn omgord, mijn voeten staan geschoeid.
Uit Uwe Hand ten tweede maal geboren,
schrijd ik U uit het donker tegemoet.

Christenen hebben niet de waarheid maar zij belijden dat Christus de Waarheid is. De zalige Valentinus schreef hierover: “…Wij moeten een geloof hebben gelijk de twee blinden uit het Evangelie. Jezus vroeg hen, - om hun openlijke geloofsbelijdenis te bekomen, - of zij geloofden dat Hij hen kon helpen. Zij zeiden: “Ja, Meester!” en zij zagen.
Geloven is dus meer dan kiezen voor een of andere theorie. Geloven is niet gelijk willen hebben, noch krijgen. Geloven is niet zeggen: ‘ik heb de waarheid in pacht’. Geloven is niet zich beroepen op iets.
Geloven is wel zich toevertrouwen aan Iemand, zich belijden tot Hem die van zichzelf zegt : Ik ben de Weg , de Waarheid en het Leven. Wie Mij ziet, ziet de Vader. Zich toevertrouwen aan het Woord dat mens geworden is. En het Woord blijft spreken en uitnodigen tot antwoorden en belijden.
Christenen zijn niet beter dan andere mensen omdat zij gelijk zouden hebben. Christenen zijn mensen die belijden dat Christus dé mens is in wie God zelf zichtbaar geworden is. Christus belijden, in Hem geloven betekent Hem navolgen en deze navolging betekent liefhebben. Liefde tot God en liefde tot elke naaste. De verrezen en dus levende Christus belijden als dé Waarheid is geen vastgelegde, statische theorie maar brengt dynamiek in het leven, zet alles en iedereen in beweging. Mooie poëzie – als ik het zo mag noemen – om deze dynamiek te verwoorden, lees ik in de eeuwenoude paaszang van de Kerk bij Paasnacht: “ In deze nacht heeft Christus de boeien van de dood verbroken, en is Hij zegevierend uit het dodenrijk opgestaan...O waarlijk heilige nacht, de enige die tijd en uur mocht kennen waarop Christus uit de doden verrees. Dit is de nacht waarvan geschreven staat: Voor u is het donker niet duister, de nacht zo licht als de dag. Deze heilige nacht verjaagt de zonden en vergeeft de schulden; de gevallenen richt zij op, de bedroefden maakt zij blij; zij verdrijft de haat, brengt vrede en doet de machtigen buigen…”
Dé waarheid gevonden door mensen bestaat niet. En evenzeer is Jezus niet enkel een opmerkelijke historische figuur die als archiefmateriaal begraven is in een ver verleden en over wie een mooi - velen noemen het heilig - boek geschreven is. Neen: die Jezus, die Christus is, Zoon van God, leeft. En meer nog Hij heeft beloofd dat Hij als dé Waarheid, dé Weg en het Leven bij ons zal blijven ‘alle dagen tot aan de voltooiing van de wereld’.

Hugo Vanheeswijck

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes